Vai trò của gia đình trong việc giáo dục thế hệ trẻ ở nước ta hiện nay

Đề tài: Vai trò của gia đình trong việc giáo dục nhân cách cho trẻ trong thời kỳ hiện nay
- Chức năng sinh sản: Chức năng này tồn tại một cách tự nhiên, vì xã hội
chỉ tồn tại được khi hành vi sinh sản vẫn còn được duy trì. Chức năng này được
coi là một giá trị của gia đình mà từ cổ chí kim loài người phải thừa nhận. Bản
thân F. Engel, một nhà duy vật vĩ đại cũng cho rằng theo quan điểm duy vật,
nhân tố quyết định trong lịch sử suy cho cùng là sự tái sản xuất ra bản thân con
người, là sự truyền nòi giống. Chức năng sinh sản của gia đình là một giá trị
trường tồn.
- Chức năng giáo dục: Theo lý thuyết gia đình là “tế bào của xã hội, là yếu
tố đầu tiên và cơ bản của quá trình giáo dục”. Gia đình là nơi đại bộ phận trẻ em
được người lớn thường xuyên giáo dục: “Dạy con từ thưở còn thơ”. Trong môi
trường gia đình, trẻ bắt đầu hình thành nhân cách, lối sống và đặc biệt là nhân
sinh quan. Các bậc phụ huynh, nhất là các bà, các mẹ có ảnh hưởng rất lớn tới
tương lai của đứa trẻ: Con hư tại mẹ, cháu hư tại bà.
- Chức năng xã hội hoá: Có thể coi gia đình là một xã hội thu nhỏ. Mỗi
thành viên là một tính cách. Việc va chạm các tính cách khác nhau trong một gia
đình là môi trường đầu tiên để trẻ em học cách hoà hợp với cộng đồng.
- Chức năng kinh tế: Cho đến nay gia đình vẫn còn là một đơn vị sản xuất
ra của cải vật chất cho xã hội. Hơn thế nữa nó cũng là đơn vị tiêu dùng chủ yếu
các sản phẩm do nền kinh tế sản xuất ra, do vậy nó là tác nhân quan trọng thúc
đẩy sự phát triển của kinh tế.
Gia đình là một thực thể xã hội. Sự tồn tại của nó được xã hội thừa nhận.
Như vậy bản thân gia đình đã mang một giá trị xã hội. Chính các chức năng của
gia đình mới đem lại cho nó một giá trị đích thực. Cho đến nay các chức năng cơ
bản của gia đình vẫn còn giữ nguyên giá trị. Sự thừa nhận các chức năng của gia
đình tức là đã thừa nhận gia đình là một giá trị trong xã hội.
1.2. Giáo dục gia đình đối với thế hệ trẻ.
a. Những nội dung chủ yếu của giáo dục gia đình đối với thế hệ trẻ.
* Giáo dục gia đình là yếu tố có ảnh hưởng lâu dài và toàn diện đối với
mỗi cá nhân trong suốt cuộc đời. Giáo dục nhà trường và xã hội rất quan trọng,
Nguyễn Mạnh Cường – K4B - SPAN Page 5
Đề tài: Vai trò của gia đình trong việc giáo dục nhân cách cho trẻ trong thời kỳ hiện nay
nhưng những môi trường giáo dục này chỉ có thể phát huy đầy đủ khi kết hợp
được với môi trường giáo dục gia đình, vì giáo dục gia đình là cội nguồn.
* Học tập văn hoá đối với thế hệ trẻ là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu.
Nếu không khao khát nắm lấy tri thức khoa học, thế hệ trẻ không thể trở thành
người có khả năng làm chủ xã hội, làm chủ bản thân, mở rộng sự hiểu biết, rèn
luyện năng lực tư duy khoa học, óc phân tích và kỹ năng vận dụng những tri
thức vào cuộc sống. Học tập văn hoá sẽ góp phần phát triển toàn diện nhân cách
con người.
Trong điều kiện khoa học và công nghệ phát triển, từng ngày, từng giờ thì
việc giáo dục học tập văn hoá cho thế hệ trẻ là việc làm đặc biệt cần thiết. Chỉ
khi được trang bị một cách toàn diện, đầy đủ những tri thức văn hoá của nhân
loại, thì thế hệ trẻ mới có điều kiện làm chủ tri thức, biết vận dụng những tri
thức khoa học, văn hoá vào cuộc sống.
* Giáo dục lao động - nghề nghiệp và rèn luyện tính tự lập cho thế hệ
trẻ trong mỗi gia đình cũng có vai trò đặc biệt quan trọng. Đối với mỗi con
người, lao động vừa là phương thức hình thành nhân cách, phát triển tình cảm,
bộc lộ năng lực cá nhân, vừa tạo ra nguồn của cải nuôi sống bản thân và xã hội.
Chỉ thông qua lao động, thế hệ trẻ mới có điều kiện hoàn thiện nhân cách, trở
thành con người phát triển toàn diện và những năng lực, năng khiếu bẩm sinh,
mầm mống tài năng ở thế hệ trẻ mới có điều kiện phát lộ và chín muồi.
* Giáo dục đạo đức là nội dung quan trọng hướng tới sự hình thành và
phát triển nhân cách và quan trọng hơn nữa là giáo dục đạo hiếu. Đây là cốt lõi
của luân lý gia đình, là gốc của đạo đức. Đạo hiếu không chỉ là ăn ở tốt với bố
mẹ, mà còn là phải giữ gìn thân thể (giữ sức khoẻ, giữ tư cách, giữ bản lĩnh của
mình); làm điều lành, giảng điều lành.
* Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là một trong những phương pháp tốt để
xây dựng và giữ gìn niềm vui, hạnh phúc trong mỗi “tế bào của xã hội”.

Nguyễn Mạnh Cường – K4B - SPAN Page 6
Đề tài: Vai trò của gia đình trong việc giáo dục nhân cách cho trẻ trong thời kỳ hiện nay
b. Vai trò cha mẹ với việc giáo dục thế hệ trẻ.
Một đứa trẻ khi thành đạt, bậc phụ huynh thường nghĩ rằng: đó là công lao
dưỡng dục của cha mẹ. Khi đứa trẻ không thành đạt, lại thường cho rằng: đó là
lỗi của con. Bởi:
“Cá không ăn muối cá ươn
Con không nghe lời cha mẹ trăm đường con hư’’.
Câu ca dao đó đúng, nhưng chưa đủ. Nghe gì? -Điều đó đúng hay
sai, tốt hay xấu, phù hợp hay chưa phù hợp… Đây là cả một vấn đề lớn mà
người lớn phải bàn đến nguồn cội. Cha mẹ nói để con nghe cũng chưa đủ bởi
không ít trường hợp “nói như nước đổ là khoai’’. Lời nói mang tính lý thuyết
nhiều hơn. Mà nhân cách cha mẹ, lối sống của cha mẹ, của gia đình mới là thực
tế và tấm gương để cho trẻ học tập, noi theo. Ở đây tôi muốn nói đến vai trò
người sinh thành, dưỡng dục. Sự thành, bại trong giáo dục con cái là do cha mẹ
quyết định.
Trong quá trình trưởng thành, bú mẹ là phản xạ không điều kiện -
tạo hoá sinh ra mà thôi. Còn tất thảy đều do bắt chước, tập luyện mà nên. Mỗi
vùng dân cư, mỗi địa phương khác nhau có giai điệu ngôn ngữ khác nhau, phát
âm khác nhau và những đứa trẻ ra đời bắt chươc đúng giai điệu mà cha mẹ nó
truyền lại. Thói quen, nếp sống trong mỗi gia đình du nhập vào đứa trẻ để rồi
hình thành thói quen của chính nó. Sự bắt chước đầu tiên là từ bậc sinh thành ra
nó. Vậy thì, người cha , người mẹ chính là tấm gương cho trẻ soi theo. Cha mẹ
là tấm gương sáng - đứa trẻ sáng theo. Cha mẹ là tấm gương mờ thì đứa trẻ sẽ
mờ theo. Ông cha ta có câu: ‘’Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng’’ là triết lý kinh
nghiệm từ ngàn đời.
Hình ảnh tuổi thơ , đầu đời của đứa trẻ có thể là phiên bản của bậc sinh
thành ra chúng. Chúng ta phải thừa nhận rằng, xã hội cũng đóng vai trò quan
trọng trong sự hình thành nhân cách của trẻ. Xã hội hiện đại tạo ra muôn vàn
môi quan hệ, đặc biệt là mối quan hệ giữa người với người. Một số trẻ sẽ thóat
khỏi tục lệ gia đình để hoà nhập vào xã hội. . Sự hoà nhập đó theo chiều hướng
Nguyễn Mạnh Cường – K4B - SPAN Page 7
Đề tài: Vai trò của gia đình trong việc giáo dục nhân cách cho trẻ trong thời kỳ hiện nay
xấu hay tốt phụ thuộc rất nhiều vào nêp sống, tục lệ và sự giáo dục của gia đình.
Gia đình nào cũng giáo dục con cái; Song, việc giáo dục thế nào mới là điều
quyêt định. Thiết nghĩ rằng, không ít gia đình chúng ta có cách giáo dục chưa
hợp lý hoặc sai lầm. Đó là nguy cơ cho con cái chúng ta và cho chính bản thân
chúng ta. Chúng ta phải gánh chịu hậu quả khó lường. Chúng ta gieo cho trẻ tính
ích kỷ, hẹp hòi thì nó sẽ ích kỷ với chính chúng ta và với mọi người khác. Nếu
được truyền bá đạo lý bao dung độ lượng, vị tha thì nó sẽ được trả lại chính
những điều tốt lành đó cho chúng ta và cho xã hội. Quy luật nhân quả rất nghiệt
ngã và tàn nhẫn có từ muôn thuở. Ví dụ: nhiều bậc phụ huynh đã dạy con rằng:
“tiền có thể mua được tất cả”, “có tiền là có tất cả” vì thế họ hướng con cái họ
lao vào cuộc kiếm tiền bằng mọi cách, bất chấp cả luân thường đạo lý, bất chấp
cả tình phụ tử, huyết thống. Vì thế mọi quan hệ đều đặt dứơi đồng tiền. Thật
đáng tiếc, bởi: “tiền là mục đích của những kẻ ngu ngốc, là phương tiện đối với
những người thông minh’’.
Cha mẹ, ai chẳng mong cho con cái lớn, khôn, trưởng thành để là người có
ích cho gia đình, và xã hội. Cha mẹ không phải ai cũng có năng lực, kiến thức để
giáo dục con cái. Đó là một thực tế ở bất kỳ xã hội nào. Vì vậy, các thầy cô giáo
trong nhà trường có thể giúp chúng ta: giáo dục nhân sinh quan và hoàn thiện
nhân cách cho trẻ (Chúng tôi muốn nói đến những người thầy mẫu mực). Tôi
cho rằng, nhà trường không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức cho trẻ mà còn là
nơi truyền bá thuần phong mỹ tục của dân tộc và luật pháp cho trẻ. Nhà trường
đóng vai trò vô cùng quan trọng giúp cho con cái chúng ta nên người.
Gia đình quyết định nhân cách, Nhà trường quyết định kiến thức của con
cái chúng ta. Sự kết hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường theo quan điểm
giáo dục đúng, hợp lý tạo điều kiện quyết định cho chúng nên người.
Với gia đình, việc đầu tiên cần sự thống nhất quan điểm giáo dục con
mình. Quan điểm đó phải được thể hiện mọi nơi, mọi lúc mang tính nhất quán.
Nó là nguyên tắc bất di bất dịch trong suốt quá trình dưỡng dục trẻ đến tuổi
trưởng thành, để chúng:
Nguyễn Mạnh Cường – K4B - SPAN Page 8
Đề tài: Vai trò của gia đình trong việc giáo dục nhân cách cho trẻ trong thời kỳ hiện nay
- Biết sống vì mọi người, kính trên, nhường dưới, bao dung, độ lượng, “ăn
quả nhớ người trồng cây’’; có trách nhiệm, bổn phận với bản thân, cha mẹ dòng
họ, bà con lối xóm…
- Tạo dựng cho trẻ biết: tự chịu trách nhiệm trước cuộc đời biết tự lập và
không ỷ lại.
- Biết tránh xa mọi thói xấu: không bon chen, đố kỵ. (Khi mình kém bạn
thì phải biết phấn đấu để vượt lên mà không nên dùng thủ thuật để “dìm’’ bạn
xuống).
Trong học tập cha mẹ cần:
- Tạo mọi điều kiện (trong hoàn cảnh cho phép) cho mục tiêu học tập:
phương tiện học tập, thời gian học tập.
- Trao đổi về phương pháp học tập.
- Kiểm tra, đôn đốc, lúc cương, lúc nhu.
- Giữ mối liên lạc giữa gia đình với nhà trường.
3. Một số sai lầm thường gặp trong giáo dục gia đình
Nhà văn, nhà giáo dục J.J. Rút-xô đã khẳng định: “trẻ em không phải là
người lớn thu nhỏ lại”, tức trẻ em có một đời sống tâm lý đặc trưng thể hiện
trong nhu cầu, hứng thú, suy nghĩ, hành vi của chúng. Do từng sốn trong môi
trường, hoàn cảnh giáo dục đầu tiên khác biệt mà nhiều bậc cha mẹ thường có
kỳ vọng truyền thụ, áp đặt kinh nghiệm, phương pháp giáo dục mà mình được
hưởng cho con em, điều này là không hợp lý bởi lẽ mỗi thời đị đều có những
phương thức giáo dục đặc thù. Cha mẹ cân tôn trọng quyên được làm trẻ em và
những nhu cầu vật chất, tinh thần hợp lí của trẻ trong xã hội ngày nay.
- Không kiên nhẫn làm công tác giáo dục từ từ thấm dần mà nôn nóng, sốt
ruột. Biểu hiện cụ thể của cách giáo dục sai lầm này là phụ huynh hay trợn mắt,
phồng má với bé. Tệ hơn nữa là đánh mắng bé. Thoạt nhìn có thể thấy trẻ ngoan,
song biện pháp đánh mắng chỉ càng làm cho bé lì đòn, rối loạn qui luật sinh
hoạt. Nguy hại hơn, trong đầu bé có thể hình thành những khái niệm sai lầm.
Nguyễn Mạnh Cường – K4B - SPAN Page 9
Đề tài: Vai trò của gia đình trong việc giáo dục nhân cách cho trẻ trong thời kỳ hiện nay
- Không giảng giải cho bé nghe về những lý lẽ, mà chỉ biết tuỳ tiện hứa
suông, nói dối, hòng lôi kéo bé làm một việc gì đó. Đây không chỉ dừng lại ở
một phương pháp sai lầm mà đã trở thành "vấn đề xã hội". Ví dụ thay vì cùng
học bài với bé, trò chuyện cho bé nghe về cái thiết thực của học tập (tạo động cơ
học tập tích cực) thì lại hứa hẹn những câu như "Học thuộc bài này, mẹ cho
5000 đồng!".
- Cha mẹ uy hiếp bé bằng cách doạ nạt, cưỡng bức bé phải làm thế này,
không được làm thế kia. Ví dụ như: "Ngủ đi, ông cụ đến bắt cóc bây giờ" hay
"Ăn nhanh đi, bác sĩ tiêm bây giờ". Làm như vậy sẽ gieo vào đầu bé sự ngộ
nhận tai hại. Bé dễ lầm tưởng bác sĩ là người xấu.
- Nói xấu, mỉa mai làm tổn hại đến lòng tự tôn, tự tin của bé. Phương pháp
sai lầm này đã dập tắt đi sự phát triển trí tuệ, xúc phạm lòng tự ái và làm mất đi
động lực phát triển của bé. Chẳng hạn cha mẹ mắng con: "Ngu như lợn", "đầu
óc bã đậu", v. v
- Khi bé mắc sai lầm, khuyết điểm thay vì giảng giải lý lẽ chính diện thì lại
nói những lời ngược lại. Ví dụ như bé làm sai việc gì đó, đáng lẽ phải phê bình
và nói cho bé biết vì sao sai và làm thế nào mới đúng thì lại mỉa mai "Cứ tiếp
tục như vậy đi, mẹ hoan nghênh lắm đấy", " Sao con thông minh thế? Mẹ chưa
thấy ai thông minh như con". Nói thế bé rất dễ lặp lại sai lầm và chẳng có lợi gì
cho việc xác lập mối quan hệ tốt giữa cha mẹ và con cái.
- Chi phối hoạt động của bé bằng chính sự vui buồn, cáu giận của bố mẹ.
Khi bố mẹ phấn khởi thì bé làm gì cũng được nhưng khi bố mẹ gặp chuyện
không vui và đang trong tâm trạng buồn bực thì "giận cá chém thớt". Cả hai
cách giáo dục trên (khi vui và khi buồn) đều phản khoa học.
- Trong lúc không được bình tĩnh đã lỡ tay đánh đập con cái, sau đó ân hận
vì đã hành xử như vậy nhưng rồi ngay lập tức đổ tội cho người xung quanh vì đã
không cản ngăn mình. Với cách giáo dục như vậy sẽ không mang lại bất cứ hiệu
quả tích cực nào ngược lại còn để cho bé nắm được nhược điểm của bố mẹ.
Nguyễn Mạnh Cường – K4B - SPAN Page 10
Đề tài: Vai trò của gia đình trong việc giáo dục nhân cách cho trẻ trong thời kỳ hiện nay
- Đổ lỗi cho hoàn cảnh khách quan. Ví dụ, trẻ không chịu ăn cơm và khóc,
người mẹ đi đến bên người trông trẻ (người giúp việc) và giả bộ mắng người
trông trẻ và phát cho mấy cái thế là đứa bé phấn khởi nín khóc và đôi khi chịu
ăn cơm. Cách giáo dục này hiệu quả nhất thời, về lâu dài sẽ ảnh hưởng không tốt
đến nhân cách của bé.
- Bao che khuyết điểm cho bé, luôn sợ con mình thiệt thòi. Cách giáo dục
này dân gian thường gọi là "bênh con". Ví dụ: khi con mình đánh nhau với trẻ
hàng xóm, không những không tìm hiểu đầu đuôi câu chuyện mà còn xỉ vả, đánh
lại con người hàng xóm Hoặc dạy con theo kiểu như "ai đánh con con phải đánh
lại, không thể chịu thiệt thòi hơn"
- Xem trẻ như một thứ đồ chơi và hoàn toàn thụ động. Lúc phấn khởi thì
hôn, thì nựng, dành hết sự yêu thương, bình thường thì hỉ hả, đến khi cần
nghiêm túc để giáo dục chúng thì chúng tưởng là đùa vì vậy hiệu quả không cao.
4. Một số nguyên tắc trong việc xây dựng môi trường giáo dục gia đình.
* Ý thức tầm quan trọng:
- Cha mẹ phải nghiêm túc trong việc dạy bảo con cái
- Ý thức được trách nhiệm làm cha mẹ là quan trọng và không thể thay thế.
Điều này giúp các bậc làm cha mẹ không trao phó hay ỷ lại quá nhiều vào những
người khác như nhà trường, người thân, người giúp việc
- Họ cần có định hướng để chủ động và phá huy tính sáng tạo nhằm đạt
hiệu quả giáo dục cao nhất.
- Ý thức được tầm quan trọng này, các bậc làm cha mẹ có trách nhiệm hơn
và đủ ý chí chống trả lại những cám dỗ bằng mọi giá, để dành thời gian sống
cùng và nuôi dạy con cái.
- Các bậc làm cha mẹ cần trang bị, nâng cao kiến thức và khả năng giáo dục
- Cha mẹ là người có quyền tác động đến sự phát triển và định hướng con
người trong tương lai của con mình. Nếu giáo dục không có định hướng, đứa trẻ
không phát huy được khả năng của mình. Tuy nhiên, nếu cha mẹ định hướng
một cách chủ quan theo kỳ vọng và ý thích, đứa trẻ sẽ luôn cảm thấy căng thẳng,
Nguyễn Mạnh Cường – K4B - SPAN Page 11
Đề tài: Vai trò của gia đình trong việc giáo dục nhân cách cho trẻ trong thời kỳ hiện nay
tự trách, suy sụp tinh thần và thể chất, oán hận và trách cứ cha mẹ. Bản thân
người làm cha mẹ, sau một khoảng thời gian dài, cũng đau khổ nhận ra mình đã
làm uổng phí thời gian, tuổi trẻ và sức lực của con cái
- Để đạt hiệu quả, đòi hỏi việc định hướng phải dựa vào khả năng thực tế
của đứa trẻ. Điều này giúp trẻ cảm thấy an toàn và được yêu thương
* Xác định mục tiêu giáo dục con:
- Mục tiêu là ý định, là nguyện vọng, là điều muốn đạt được
- Trên thực tế, có nhiều bậc làm cha mẹ không hề đặt mục tiêu trong việc
giáo dục con cái. Họ có thái độ buông xuôi, bỏ mặc cho đứa trẻ “tự do phát
triển”. Sự thiếu hiểu biết và thiếu trách nhiệm này, làm cho trẻ bị thiệt thòi. Đối
lập với thái cực này, là có không ít bậc làm cha mẹ xác định mục tiêu theo ý
riêng của mình. Họ mong đợi quá nhiều ở con cái. Sự kỳ vọng đó làm cho đứa
trẻ cảm thấy căng thẳng, thiếu tự nhiên, thiếu tự tin, mệt mỏi, trầm cảm… Tham
vọng và đòi hỏi này dẫn đến sự mất mát nơi trẻ tính hồn nhiên, sự bình an trong
đời sống nội tâm và đồng thời cũng ảnh hưởng lớn đến tinh sáng tạo và tự tin
- Cha mẹ cần xác định rõ những mục tiêu ngắn hạn theo từng giai đoạn
phát triển của trẻ và những mục tiêu lâu dài trong tương lai. Việc xác định các
mục tiêu này cần dựa trên cơ sở đặc điểm cụ thể của từng đứa trẻ và điều kiện
gia đình. Đồng thời cũng dựa trên sự hiểu biết, tôn trọng và làm gương sáng cho
con cái.
* Thống nhất tác động giáo dục:
- Trong một gia đình có nhiều thế hệ, việc giáo dục con cái đòi hỏi sự tế
nhị, khéo léo và thống nhất tác động giáo dục dựa trên cơ sở vì lợi ích của con
cái.
- Tác hại của cách giáo dục không thống nhất là gây cho trẻ nhiều hoang
mang, làm giảm uy tín của người lớn và hình thành tính không trung thực nơi
trẻ. Khi lâm vào tình trạng hoang mang, trẻ thường tìm cách xoay xở và làm
theo quyết định của người có quyền lực cao nhất trong gia đình. Do đó, trẻ
Nguyễn Mạnh Cường – K4B - SPAN Page 12
Đề tài: Vai trò của gia đình trong việc giáo dục nhân cách cho trẻ trong thời kỳ hiện nay
thường giả vờ và thiếu trung thực để đối phó với quyết định ngược lại của những
người có quyền lực thấp hơn.
- Gia đình cần thống nhất:
+ Quan điểm, mục tiêu trong việc giáo dục con cái
+ Phân công vai trò
+ Phương pháp sử dụng
* Làm gương:
- Giáo dục trẻ bắt đầu từ cái nôi gia đình và cha mẹ là những người thầy
đầu tiên của chúng. Nhãn quan của trẻ con về thế giới xung quanh được hình
thành, dựa trên những tiếp xúc và giao tiếp của chúng với những người chúng
gần gũi. Con cái lệ thuộc, hay để ý và bắt chước cha mẹ. Do đó cha mẹ là người
trực tiếp gieo vào tâm hồn trẻ những hạt giống yêu thương, trung thực, tốt
bụng….hay giả dối, gây hấn, bạo lực….
- Dạy con từ thưở còn thơ vì trẻ con có thể phân biệt được đúng-sai, phải-
trái, tốt-xấu. Để nhân cách trẻ được hình thành và phát triển tốt, trẻ con cần thấy
được gương sáng nơi người lớn: chúng cần thấy được phản ứng của cha mẹ
trước những hành động xấu xa. Chính bằng phản ứng và nhất là gương sáng của
mình, cha mẹ đóng dấu lên tâm hồn trẻ niềm xác tín về cách hành xử và giải
quyết vấn đề.
- Nhân bất thập toàn. Không bắt buộc bậc làm cha mẹ phải là người hoàn
hảo để làm gương sáng cho con. Tuy nhiên, họ cần có ý muốn hoàn thiện bản
thân cách tốt nhất và thẳng thắn, có bản lĩnh để biết nhận lỗi và sửa sai một cách
cụ thể. Qua đó, trẻ học được lòng can đảm, tính trung thực, sự cảm thông với
những sai lầm của người khác và lòng bao dung. Điều này cũng có nghĩa là dạy
chúng thấy những giới hạn trong thân phận con người. Chính vì thế mà chúng
phải cảm thông trước những giới hạn và khuyết điểm của người khác
* Tổ chức lối sống trong gia đình:
- Tạo bầu không khí gia đình ấm áp và đầy tình thương
Nguyễn Mạnh Cường – K4B - SPAN Page 13
Đề tài: Vai trò của gia đình trong việc giáo dục nhân cách cho trẻ trong thời kỳ hiện nay
- Xây dựng nếp sống sinh hoạt lành mạnh để trẻ có thời gian luyện tập
nhân cách của mình.
- Tổ chức lối sống trong gia đình giúp trẻ học hỏi tính kỷ luật, sự tôn trọng
người khác…
- Dạy con bằng hành vi và cách sống của cha mẹ có hiệu quả hơn bằng lời
nói.
* Tôn trọng nhân cách:
- Tôn trọng là bảo vệ sự phát triển hồn nhiên theo từng lứa tuổi và tạo điều
kiện để nhân cách trẻ phát triển cách toàn diện
- Cha mẹ cần lắng nghe, không áp đặt và chấp nhận những suy nghĩ, cảm
xúc của chúng
- Lắng nghe và tham dự vào cuộc sống hằng ngày của con cái. Không xúc
phạm, vùi dập trẻ bằng những hình thức hữu hình và vô hình
- Không làm tổn hại đến tinh thần và thể chất của trẻ (Ví dụ: ép học là làm
tổn hại đến sự phát triển của trẻ và làm chúng đánh mất tuổi thơ của mình)
- Sự trao đổi, đối thoại là điều cần thiết trong công tác giáo dục
- Sự thiếu tôn trọng con cái dẫn đến những tác hại nghiệm trọng về thể lý
và tâm lý. Đứa trẻ không được tôn trọng, nâng đỡ thường tỏ ra bi quan và
thường co cụm trong bản thân. Như thế, chúng cũng khó lòng nghĩ đến người
khác.
* Yêu thương + nghiêm khắc.
- Yêu thương là giúp trẻ cảm nhận và biết biểu lộ tình cảm, cảm xúc với
người khác. Khi được yêu thương, trẻ cảm thấy mình có giá trị. Từ đó, hình
thành tính tự tin và lòng tự trọng
- Cha mẹ cần có một tình yêu bao la, vô điều kiện đối với con cái. Tuy
nhiên, nuông chiều con quá đáng sẽ làm con cái dễ hư hỏng, hình thành thành
tính ích kỷ và đòi hỏi Lớn lên, chúng thiếu ý thức cộng đồng, thiếu kỹ năng
sống, không đủ bản lĩnh để vượt qua khó khăn trong cuộc sống
Nguyễn Mạnh Cường – K4B - SPAN Page 14

Xem chi tiết: Vai trò của gia đình trong việc giáo dục thế hệ trẻ ở nước ta hiện nay