độc chất phóng xạ

NGUỒN PHÁT SINH
a. Nguồn tự nhiên:

Các nguyên tố phóng xạ tự nhiên

Bức xạ vũ trụ…
b. Nguồn nhân tạo

Các thiết bị y tế

Bức xạ từ tivi, máy tính

Các nhà máy điện hạt nhân nguyên tử, phòng thí
nghiệm

Phóng xạ từ vũ khí hạt nhân.

III. TÌNH HÌNH Ô NHIỄM DO ĐỘC CHẤT PHÓNG XẠ
3.1. Ô NHIỄM PHÓNG XẠ TRÊN THẾ GIỚI

Theo uỷ ban năng lượng Hoa Kỳ, phóng xạ Urani ở các nhà
máy điện hạt nhân, kho vũ khí, trung tâm nghiên cứu và các
khu vực trước kia có xảy ra nổ bom hạt nhân như Hiroshima,
Nagasaki, Chernobyl,… hằng năm làm nhiễm độc 2500 tỉ lít
nước ngầm của thế giới.

Nguồn nước nhiễm phóng xạ này sau đó sẽ ngấm vào cây
cối, động vật uống phải, hoặc hoà tan vào nguồn nước sinh
hoạt của con người và cuối cùng tích luỹ vào cơ thể. Đây
chính là nguyên nhân gây nên những đột biến dị dạng, bệnh
tật,… cho các cơ thể sống tự nhiên. Cũng theo điều tra của
uỷ ban này, thực chất, lượng phóng xạ rò rỉ trong không khí,
không gây nguy hiểm nhiều cho con người bằng lượng phóng
xạ vào nguồn nước.

3.2. Ô NHIỄM PHÓNG XẠ Ở VIỆT NAM
Phòng kỹ thuật Liên đoàn địa chất-xạ hiếm cho biết: ở
Việt Nam có một số vùng bị nhiễm xạ tự nhiên như xã
Tiên An (huyện Tiên Phước, Quảng Nam), Nậm Xe
(Lai Châu), Bình Đường (Cao Bằng), Đông Nam Bến
Giằng (Quảng Nam) và vùng mỏ đất hiếm Mường
Hum (huyện Bát Xát, Lào Cai).

Ngoài ra Nghiên cứu của hai nhà khoa học ở Hà Nội là
Giáo sư Lê Khánh Phồn, Trưởng khoa dầu khí, ĐH Mỏ
- địa chất và ông Nguyễn Văn Nam, Phó phòng kỹ
thuật, Liên đoàn Địa chất xạ hiếm, đã chỉ rõ ô nhiễm
phóng xạ do khai thác mỏ sa khoáng titan (còn gọi là
cát đen).

Việc nghiên cứu đã được thực hiện tại một địa
điểm khai thác mà trong báo cáo chỉ nêu là
“khu mỏ sa khoáng quặng titan X (ven biển
Nam Trung bộ)”.
Các nhà khoa học đã tiến hành đo mức
phóng xạ tại 1.000 điểm thuộc khu vực nói
trên. Kết quả đo đạc được kết luận như sau:
vùng ô nhiễm phóng xạ (vượt quá tiêu chuẩn
an toàn cho phép đối với dân thường) bao
quanh thân quặng có dạng kéo dài theo
hướng Đông Bắc – Tây Nam với bề rộng
200-500m, chiều dài khoảng 6km


Đặc biệt nghiêm trọng là cát thải, chất thải,
nước thải từ xưởng tuyển quặng bị đưa ra biển,
làm cho nước biển vùng hai cửa sông lân cận
khu mỏ có mức phóng xạ vượt quá tiêu chuẩn
an toàn cho phép.

IV. CÁC CON ĐƯỜNG XÂM NHIỄM CHẤT PHÓNG XẠ

Đường da xuyên qua da lành hay vào trực tiếp
thông qua vết xướt hoặc vết thương.

Đường tiêu hóa qua thực phẩm hoặc nuốt sau
khi hít thở

Đường hô hấp nguy hiểm nhất vì trực tiếp nhất
do thở phải hơi khí, bụi hay các hạt nhiễm xạ.
Các chất hòa tan thấm qua thành phế quản, các
chất không hòa tan ở lại phổi.

V. TÁC HẠI CỦA TIA PHÓNG XẠ

Tác hại của chất phóng xạ phụ thuộc vào:
-
Liều lượng hấp thụ
-
Thời gian bị nhiễm xạ
-
Tính chất của các tia bức xạ
-
Tính chất hay các cơ quan, bộ phận bị nhiễm
xạ.
Tác hại đến tế bào
-
Về hình thái: Gây ra các biến đổi ở các
Nucleic và nhiễm sắc thể.


Về chức năng: gây rối loạn sự tổng hợp AND
và ARN, các protein, kháng thể, làm cho sự
phân chia tế bào chậm lại hoặc ức chế và sau
đó làm tế bào chết.

TÁC HẠI ĐẾN CÁC CƠ QUAN

Da bị tổn thương ( ban đỏ, hoại tử sau đó dẫn
đến ung thư da)

Cơ quan taọ huyết bị tổn thương nghiêm trọng,
làm các tế bào chết và làm giảm số lượng bạch
cầu, tiểu cầu.

Các niêm mạc đặc biệt là niêm mạc ống tiêu
hóa bị tổn thương,


Gây ung thư phổi

Các tia phóng xạ gây thủy tinh thể biến đổi, đục
nhân mắt, tổn thương giác mạc và tiếp hợp

Tác hại đến di truyền

Các NST bị biến đổi, các tổn thương ở gen không
được phục hồi.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH

Tia anpha có vệt màu đen phát ra từ nhân tế
bào xương của nạn nhân bom nguyên tử

Xem chi tiết: độc chất phóng xạ